Türkiye’de elektrik arzının fazlası gözlemlenirken, AKP hükümeti Suudi Arabistan ile 6 milyar Euro değerinde bir enerji anlaşması imzaladı. Bu anlaşma, elektrik alım garantisi sunan projelerin son örneği olma niteliği taşıyor.
Suudi Arabistan, Türkiye’de, güneş enerjisi potansiyelinden faydalanarak iki yeni güneş enerjisi santrali (GES) kuracak. Bu santraller, Sivas ve Karaman illerinde yapılacak ve yap-işlet-devret (YİD) modeli ile işleyecek. Anlaşmaya göre, ilk beş yıl boyunca elektrik için megavat başına 47.5 Euro ödenecek. Ardından, Sivas’ta 23.41 Euro, Karaman’da ise 19.95 Euro’luk tarifelerle devam edilecek. 25 yıl içerisinde Sivas’ta her kilovatsaat elektrik 2.35 Euro, Karaman’da ise 1.99 Euro’ya mal olacak.
Anlaşmanın ‘Al ve Öde’ taahhüdü kapsamında, her iki santralin üreteceği elektrik, ihtiyaç olsa bile 30 yıl boyunca Elektrik Üretim Anonim Şirketi (EÜAŞ) tarafından satın alınacak. Türkiye, projelerin inşaatı için Suudi Arabistan’a ücretsiz arazi tahsis edecek. Toplam maliyeti 2 milyar doları bulması beklenen bu santrallerin temelleri 2023 yılı içerisinde atılacak ve 2028 yılında faaliyete geçmesi planlanıyor. 2058 yılında ise bu projeler kamuya devredilecek.
Muhalefet ise anlaşmaya sert eleştiriler yöneltiyor. Özellikle Türkiye’nin 30 yıllık yükümlülük altına girdiği belirtiliyor. CHP Eskişehir Milletvekili Utku Çakırözer, santral sahalarının 500 metre çevresinde yapılaşma yasak olduğunu ve projede Türk işçilerin çalışmasına dair herhangi bir hüküm bulunmadığını ifade etti. Bunun yanı sıra, ihtiyacın olmadığı durumlarda bile Suudi Arabistan’ın vatandaşlarının çalıştırılacağı vurgulandı.
Bu enerji anlaşması şubat ayında kamuoyuna duyurulmuştu ve enerji yönetimi anlaşmayı “Çok ucuza elektrik alacağız” şeklinde savunuyordu. Ancak, Elektrik Mühendisleri Odası, bu anlaşmayı Osmanlı dönemi kapitülasyonlarına benzeterek eleştirdi. Projenin maliyetleri ile ilgili yapılan hesaplamalara göre, sadece ilk aşamadaki iki projenin ülkeye maliyeti yaklaşık 2.5 milyar Euro olacak. Ek projeler ile birlikte toplam maliyetin 6 milyar Euro’ya ulaşacağı öngörülüyor.
